“Kathedraal onder de Friese dorpskerken”
De huidige Martinikerk van Easterein(Oosterend) dateert uit eind 14e eeuw. Midden 10e eeuw werd er een kleinere tufstenen voorganger gebouwd en ontstond het dorp met de eerste huizen. Al voor de 8e eeuw werd deze locatie gebruikt voor handel, rechtspraak en vergaderingen, iets wat tot de 2e helft 19e eeuw zo zou blijven. De kerk is gewijd aan Martinus van Tours.
De toren dateert uit het midden van de 11e eeuw en was bedoeld als verdedigingswerk: een “stins”, samen met de gracht, die oorspronkelijk volledig de kerk omgaf. In het nationale rampjaar 1672 werd de 13 meter hoge stenen spits door blikseminslag vernietigd. De muursteen boven de toreningang verteld het verhaal hierover, en sinds 1688 siert een houten versie van 6 meter de toren. Aan de noordzijde bevind zich een sfeervolle sacristie, uit het midden van de 13e eeuw, inmiddels de oudste van Friesland. Het Hardorff orgel is van 1869 en in goede conditie.
In de kerk staat een unieke houten doksaal “pronkje” uit 1554 in renaissance stijl. De architect is Cornelis Floris II de Vriendt uit Antwerpen en herkenbaar aan de versieringen, allerlei duivelsmaskers en 18 bijbelse afbeeeldingen. Deze doksaal zit vol symboliek en vertelt zijn eigen verhaal.
De van oorsprong katholieke kerk werd na 31 maart 1580 Nederduits-Gereformeerd. 2e helft 19e eeuw werd de kerk Nederlands Hervormd en sinds 2000 is het een Protestantse Gemeente Easterein.
De kerk is van april tot oktober iedere vrijdagmiddag te bezichtigen, daarnaast op verzoek. In de zomer is er op zaterdagmiddag openstelling door kerkenpad.
Colofon
Boek geschiedenis Martinikerk Easterein
